Zalana piwnica po ulewie. Kolejność działań, która ratuje ściany

Nawalne opady, coraz częstsze i coraz bardziej gwałtowne, kończą się w domach jednorodzinnych zwykle w tym samym miejscu — w piwnicy. Woda dostaje się przez okienka piwniczne, przez wjazd do garażu, przez nieszczelności w ścianie fundamentowej albo od spodu, przez płytę, gdy podnosi się poziom wód gruntowych.

Pierwszy odruch to znaleźć pompę i zacząć wypompowywać. W większości przypadków jest to działanie właściwe. W jednym — nie.

Krok pierwszy: prąd

Zanim ktokolwiek wejdzie do zalanego pomieszczenia, obwody zasilające to pomieszczenie muszą zostać wyłączone w rozdzielnicy.

Dotyczy to nie tylko gniazd i oświetlenia w piwnicy, ale wszystkiego, co może mieć kontakt z wodą: pompy ciepła, kotła, pralki, rozdzielnicy zainstalowanej nisko, przedłużaczy.

Jeśli woda sięga rozdzielnicy albo instalacja jest starsza i bez wyłącznika różnicowoprądowego, wejście do wody jest ryzykiem, którego nie warto podejmować. W takiej sytuacji wyłącza się zasilanie całego budynku, a przy wątpliwościach wzywa pogotowie energetyczne.

Krok drugi: skąd ta woda

To jest pytanie, od którego zależy, czy wypompowywanie jest w ogóle właściwym działaniem.

Woda z opadu — napływająca z zewnątrz przez okienka, wjazd, drzwi. Sytuacja najczęstsza. Wypompowywanie jest właściwe, ale najpierw trzeba zatrzymać napływ, inaczej pompa pracuje w obiegu zamkniętym. Zabezpiecza się otwory workami z piaskiem, deskami z folią, a przy wjeździe do garażu — barierą przeciwpowodziową albo prowizoryczną zaporą.

Woda z instalacji — pęknięta rura, awaria kotła, przepompowni. Zamknięcie zaworu głównego rozwiązuje sprawę u źródła.

Woda gruntowa napierająca od spodu. To jest przypadek, w którym szybkie wypompowanie może zaszkodzić. Gdy poziom wody gruntowej jest wysoki, woda w piwnicy równoważy ciśnienie działające na płytę i ściany od zewnątrz. Gwałtowne usunięcie jej sprawia, że napór zewnętrzny przestaje być równoważony — co przy dużej różnicy poziomów może doprowadzić do wypiętrzenia płyty posadzki albo do uszkodzenia ścian.

W takiej sytuacji wodę usuwa się stopniowo, obserwując, czy poziom nie podnosi się z powrotem, i czekając, aż poziom wód gruntowych opadnie. Jak rozpoznać ten przypadek: woda pojawia się od dołu, przez posadzkę i przy połączeniu ściany z podłogą, a po wypompowaniu poziom szybko wraca mimo braku opadu.

Krok trzeci: wypompowanie

Dobór pompy zależy przede wszystkim od tego, co jest w wodzie.

Pompa do wody czystej — do wody bez zanieczyszczeń stałych, z niewielkimi cząstkami. Zaletą jest możliwość odpompowania do bardzo niskiego poziomu, często kilku milimetrów, co pozwala osuszyć posadzkę niemal do sucha.

Pompa do wody brudnej — przepuszcza cząstki o średnicy kilkunastu–kilkudziesięciu milimetrów. Do wody z piaskiem, liśćmi, drobnymi zanieczyszczeniami.

Pompa szlamowa — do wody z dużą zawartością części stałych, mułu, żwiru. Konstrukcja odporna na ścieranie, o dużej przepustowości. Przy zalaniu wodą z ulicy, z wykopu albo z terenu z gliną to jedyne rozwiązanie, które nie zablokuje się po pięciu minutach.

Przy doborze liczą się też dwa parametry: wydajność (m³/h — ile wody pompa przetłoczy) i wysokość podnoszenia (na jaką wysokość jest w stanie ją wypchnąć). Ten drugi bywa pomijany, a przy pompowaniu z piwnicy na poziom terenu i dalej do studzienki potrafi być ograniczeniem. Zestawienie pomp według typu, wydajności i wysokości podnoszenia znaleźć można pod adresem https://wynajmijsprzet.com/pompy-szlamowe-i-zatapialne/.

Trzecia rzecz to dokąd pompować. Woda odprowadzona tuż przy ścianie budynku wróci do piwnicy w ciągu kilkunastu minut. Wąż trzeba wyprowadzić na odległość co najmniej kilkunastu metrów, w miejsce o niższym terenie, i nie do kanalizacji sanitarnej — przy dużej ilości wody deszczowej może to spowodować cofnięcie ścieków.

Krok czwarty: to, co zostaje po wodzie

Wypompowanie jest początkiem, nie końcem. Największe szkody bierze się nie z wody stojącej, tylko z wilgoci, która zostaje w przegrodach.

Usunięcie resztek wody i mułu — odkurzaczem do pracy na mokro, po nim mycie posadzki.

Wyniesienie wszystkiego, co nasiąkło. Kartony, meble z płyty wiórowej, dywany, materiały izolacyjne. Materiały porowate nasiąknięte wodą, szczególnie zanieczyszczoną, są nie do uratowania i stanowią pożywkę dla pleśni.

Odsłonięcie przegród. Jeśli woda dotarła do izolacji w ścianach szkieletowych albo pod okładzinami, trzeba je odsłonić — inaczej wilgoć zostanie zamknięta w środku.

Osuszanie. To etap najdłuższy i najczęściej skracany. Ściany i posadzka betonowa oddają wilgoć tygodniami. Osuszacz kondensacyjny wsparty wentylatorem wymuszającym obieg powietrza skraca ten czas wielokrotnie w porównaniu z samym wietrzeniem — a przy zalaniach jesiennych i zimowych wietrzenie praktycznie nie działa, bo powietrze z zewnątrz jest wilgotne.

Dezynfekcja. Przy wodzie z zewnątrz i z kanalizacji — obowiązkowa, bo zawiera zanieczyszczenia biologiczne.

Kontrola wilgotności. Zanim cokolwiek zostanie odtworzone, wilgotność przegród trzeba zmierzyć. Położenie nowej okładziny na wilgotnej ścianie oznacza pleśń pod spodem w ciągu kilku miesięcy.

Dokumentacja i ubezpieczenie

Zdjęcia robi się przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań — poziom wody, zalane przedmioty, widoczne uszkodzenia. Zgłoszenie do ubezpieczyciela następuje możliwie szybko, a rzeczy zniszczone zachowuje się do oględzin.

Warto sprawdzić zakres polisy: zalanie wskutek opadu, podtopienie i powódź to w warunkach ubezpieczeń różne zdarzenia, obejmowane przez różne ryzyka, a część z nich wymaga rozszerzenia ochrony.

Żeby się nie powtórzyło

Po każdym takim zdarzeniu warto ustalić drogę, którą woda dostała się do środka, i ją zamknąć.

Typowe rozwiązania: podniesienie progów i wykonanie odwodnienia liniowego przy wjeździe do garażu; studzienki doświetlające okienek z odwodnieniem i z pokrywami; zawór zwrotny na przyłączu kanalizacyjnym, chroniący przed cofką; pompa w studzience zbiorczej w najniższym punkcie piwnicy, uruchamiana pływakiem; sprawdzenie i udrożnienie odprowadzenia wody deszczowej z dachu; wyprofilowanie terenu ze spadkiem od budynku.

Ta ostatnia pozycja jest najtańsza i najczęściej pomijana — a w wielu przypadkach to właśnie teren opadający w stronę domu zamiast od niego odpowiada za to, że woda po każdej większej ulewie ma dokąd spływać.